A economía circular e a bioeconomía son as bases para construír un futuro ambientalmente responsable. A Unión Europea e os seus estados membros promoven o desenvolvemento de ferramentas que transformen a industria e a economía, facéndoas respectuosas co noso medio ambiente e asegurando a sustentabilidade dos seus procesos e facéndoas independentes do uso dos recursos naturais.

Todo isto a través de novos instrumentos como o Tratado Verde Europeo, o Plan de Acción de Economía Circular Europea ou a nova Estratexia Industrial Europea, todos eles incluídos en España por plans nacionais de desenvolvemento aliñados con este obxectivo de transformación e transición cara a unha economía sostible. .

Neste marco de transformación do modelo económico, a biotecnoloxía industrial constitúe unha das bases da bioeconomía, cuxo desenvolvemento permitirá acadar os obxectivos fixados pola Estratexia Europea de Bioeconomía, actualmente en revisión. Nesta liña, a Unión Europea recoñece a biotecnoloxía como unha tecnoloxía habilitadora clave (KET) para a política industrial europea e a transformación da economía actual cara a unha economía sostible baseada na bioloxía e con potencial para afrontar os retos sociais aos que o mundo se enfronta a día de hoxe.

No campo da biotecnoloxía, os últimos anos viron a irrupción con forza da biohidrometalurxia coma un proceso biolóxico, sostible e co potencial de ser amplamente implementado para a biorecuperación de materias primas de valor estratéxico como metais de alto valor económico ou materias primas críticas, presentes en diferentes subprodutos -residuos electrónicos e eléctricos, catalizadores ou minerais-, contribuíndo así ao obxectivo europeo de garantir o subministro de materias primas sostibles, en particular, das materias primas críticas mediante a reciclaxe de metais críticos e / ou estratéxicos e a súa reintrodución en aplicacións finais.

Para acadar esta bio-recuperación, actualmente estanse a desenvolver tecnoloxías baseadas en bioprocesos como a biooxidación ou o biolixiviación que permiten, en diferentes etapas e combinadas con outros posibles procesos químicos e / ou térmicos, obter o precipitado dos metais de interese.

Equipo de procesos biotecnolóxicos

Este tipo de bioprocesos pódese aplicar, por exemplo, ao deseño de sistemas de reciclaxe sostibles que permitan a extracción de metais como a prata, o ouro ou o cobalto dos residuos eléctricos e electrónicos. Tamén poden ser de gran axuda na industria mineira a través do desenvolvemento de procesos de bio-minería para a extracción selectiva de diferentes materias primas, incluídas as materias primas críticas (CRM polas súas siglas en inglés), a partir de minerais de baixa calidade que actualmente non se explotan ou incluso a partires de produtos de orixe secundaria como residuos dos diferentes procesos mineiros.

Este tipo de procesos son prometedores –as investigacións realizadas ata a data mostra resultados moi positivos–, pero aínda así requiren esforzos de investigación para a súa validación e optimización. Actualmente, estase a traballar na mellora dos rendementos da bioextracción, facendo máis accesibles os metais de interese, así como na optimización dos parámetros que teñen máis influencia. É necesario identificar as cepas máis eficaces de microorganismos, as condicións de traballo dos bioprocesos elixidos, adaptar cada un ás diferentes naturezas tanto dos residuos de partida como das materias primas que se van extraer, etc. Tamén se está a desenvolver o escalado a nivel industrial destes procesos para que se adapten ás complexas condicións reais dunha planta de tratamento de residuos ou dunha mina (pH, complexo mineral, etc.), intentando obter altas taxas de recuperación, flexibilidade, pureza, eficiencia ambiental e de custos, e en condicións de seguridade, para que no futuro poidan constituír unha realidade industrial viable.

Un aspecto de gran importancia destas tecnoloxías é o relativo á súa aplicación potencial na recuperación de materias primas críticas, identificadas pola Unión Europea como as de maior importancia para a economía europea e cuxa oferta presenta os maiores problemas. A Unión Europea non é allea á necesidade de avanzar na investigación e desenvolvemento destas innovacións e por este motivo puxo en marcha diferentes iniciativas ao respecto, como a European Innovation Partnership Raw Materials ou a Raw Materials Initiative, para promover a innovación, a reciclaxe e a o subministro sostible de materias primas procedentes de fontes europeas.